Giữa vô vàn loại rau quen thuộc trong bữa cơm, có một cái tên tưởng chừng bình dị nhưng lại được thế giới tôn vinh là “vua của các loại rau”. Đó chính là cải xoong. Ở chợ quê, bó cải xoong xanh mướt chỉ vài nghìn đồng, nhưng trong bảng xếp hạng dinh dưỡng của Tổ chức CDC (Hoa Kỳ), loại rau này từng đứng đầu danh sách siêu thực phẩm bổ dưỡng nhất hành tinh, vượt xa cả cải kale hay rau chân vịt.

Loài rau dân dã gắn liền với mâm cơm Việt

Cải xoong có tên khoa học Nasturtium officinale, thuộc họ Cải (Brassicaceae), thường mọc ở nơi có nguồn nước sạch, mát như bờ ruộng, suối hoặc vùng đất trũng. Cây nhỏ, thân giòn, lá xanh đậm, khi cắn có vị cay nhẹ và mùi thơm thanh đặc trưng. Ở nước ta, cải xoong phổ biến nhất vào mùa lạnh, đặc biệt là các tỉnh miền Bắc và Tây Nguyên, nơi khí hậu mát mẻ, nguồn nước trong lành giúp rau phát triển xanh tốt quanh năm.

Đi chợ mùa này, chỉ cần bỏ ra 3.000-5.000 đồng là có thể mua được một bó cải xoong tươi rói. Người thành phố thường chuộng loại cải xoong trồng trong nước sạch, thân ngắn, lá mập, còn người vùng quê lại thích loại mọc tự nhiên, thân dài, giòn và có vị đậm hơn.

Vì sao cải xoong lại được thế giới tôn vinh?

Cải xoong được mệnh danh là “vua của các loại rau” không chỉ vì vị ngon mà còn vì hàm lượng dưỡng chất dồi dào. Trong 100g rau có chứa lượng vitamin C gấp gần 4 lần cam, cùng canxi, sắt, magie, chất chống oxy hóa và hơn 15 loại khoáng vi lượng cần thiết cho cơ thể. Theo nghiên cứu của Centers for Disease Control and Prevention (CDC), trong bảng xếp hạng 41 loại rau quả có lợi cho sức khỏe nhất, cải xoong đứng đầu với điểm tuyệt đối 100/100. Đây là thực phẩm giúp tăng sức đề kháng, cải thiện tuần hoàn máu, hỗ trợ gan thải độc và làm đẹp da. Quả nhiên là một “siêu thực phẩm” đúng nghĩa dù có giá rẻ bèo ở chợ Việt.

Cải xoong linh hoạt trong mọi món ăn

Cải xoong là một trong những loại rau dễ tính trong chế biến. Dù là món dân dã hay bữa ăn sang, nó vẫn xuất hiện một cách tự nhiên. Món quen thuộc nhất là canh cải xoong thịt bằm, với vị cay thanh hòa cùng ngọt của thịt khiến bữa cơm ngày lạnh thêm ấm bụng. Ngoài ra, người miền Nam còn thích luộc cải xoong chấm trứng vịt muối, trong khi dân sành ăn lại chuộng cải xoong trộn dầu giấm hoặc nhúng lẩu để giữ trọn độ giòn. Không ít đầu bếp còn tận dụng cải xoong làm rau ăn sống kèm món nướng hoặc các loại thịt nhiều mỡ, bởi vị cay thanh tự nhiên giúp cân bằng hương vị và kích thích tiêu hóa.

Từ chợ quê đến bàn ăn sang

Ít ai ngờ loại rau bình dị này lại từng có mặt trong các bữa tiệc thượng hạng ở châu Âu. Từ thế kỷ 19, cải xoong đã được xem là món rau quý trong giới quý tộc Anh và Pháp – nơi nó thường xuất hiện trong các món salad, soup hoặc được ép lấy nước làm thức uống thải độc cho giới nhà giàu. Hiện nay, tại các siêu thị châu Âu, mỗi bó cải xoong có giá từ 1,5-2,5 euro (khoảng 60.000-100.000 đồng), cao gấp nhiều lần so với giá bán trong nước.