Trà hoa vàng, hay kim hoa trà, chè hoa vàng là một loài cây nhỏ thân gỗ thuộc họ Chè. Tại Việt Nam, trà hoa vàng được trồng nhiều ở các tỉnh trung du và miền núi phía Bắc vì cây sinh trưởng và phát triển tốt trong điều kiện khí hậu mát mẻ, râm mát.

Từ lâu, trà hoa vàng đã được sử dụng trong y học dân gian như một loại thảo dược quý, sử dụng cả lá, hoa và búp non. Lá và búp non được thu hoạch vào bất kỳ thời điểm nào trong năm để làm thuốc mà không ảnh hưởng đến dược tính của cây. Hoa cần thu hoạch vào tháng 3 – tháng 4 vì đây là thời điểm hoa có nhiều giá trị dinh dưỡng nhất để để làm thuốc.

Sau khi thu hái, phần hoa có thể giữ làm dược liệu tươi hoặc được sấy khô và sao vàng, chế biến thành trà hoa vàng khô để sử dụng. Hoa tươi có giá trung bình 600.000 đồng/kg, có thể thay đổi tùy vào chất lượng, loài hoa, thời điểm thu hái, bảo quản. Trong khi trà hoa sấy khô có giá lên đến 15-20 triệu đồng/kg vì để thu được 1kg trà hoa vàng khô cần 6-10kg hoa tươi để bào chế.

Trà hoa vàng được mệnh danh là “nữ hoàng của các loại trà” vì giá trị kinh tế và nhiều lợi ích sức khỏe như giúp giảm mệt mỏi và tăng cường sức đề kháng. Theo Đông y, trà hoa vàng có tính bình, vị ngọt, mùi thơm và được quy vào 3 kinh: Tâm, Thận, Can, hỗ trợ ngăn ngừa các bệnh mãn tính, huyết áp cao, thanh nhiệt, giải độc, thanh lọc cơ thể khỏi độc tố, hỗ trợ điều trị các bệnh lý về gan,…

Nghiên cứu từ y học hiện đại cho thấy trà hoa vàng có những thành phần, dưỡng chất có lợi cho sức khỏe như saponin, polyphenol, flavonoids,… là nguồn giàu chất chống oxy hóa, giúp trung hòa các gốc tự do gây hại cho tế bào. Trà hoa vàng cũng tác dụng hạ lipid máu, giảm cholesterol từ đó tăng cường sức khỏe tim mạch, ổn định huyết áp, giảm nguy cơ tai biến mạch máu não.

Các thành phần hợp chất chống oxy hóa trong trà hoa vàng cũng có tác dụng kiểm soát đường huyết, chống viêm, kháng khuẩn, hỗ trợ điều trị ung thư và làm chậm quá trình lão hoá. Trà hoa vàng có tác dụng an thần cũng được sử dụng để giảm căng thẳng, hỗ trợ giấc ngủ sâu, điều trị chứng mất ngủ kinh niên. Một số tác dụng khác của trà hoa vàng có thể kể đến như ngăn ngừa huyết khối, hỗ trợ điều trị các triệu chứng rối loạn thần kinh như Alzheimer, Parkinson, hỗ trợ giảm cân…

Để pha trà hoa vàng, dùng 6 – 10 hoa trà cho vào ấm hoặc bình thủy tinh rồi hãm cùng nước sôi trong 10-15 phút, uống sau khi ăn sáng và có thể uống hàng ngày. Loại trà này có hương thơm dịu, vị đắng nhẹ và dư vị ngọt dễ uống. Tuy nhiên không nên uống lúc bụng đói vì kích thích dạ dày gây cồn cào, khó chịu, không uống trà đã để qua đêm và cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng trà nếu đang điều trị bệnh bằng thuốc.