Trong dự thảo Nghị định Bộ Y tế gửi Bộ Tư pháp thẩm định, có ba nhóm thay đổi lớn về phụ cấp và một chính sách hỗ trợ hoàn toàn mới.

Bộ trưởng Bộ Y tế – bà Đào Hồng Lan cho biết hiện nay, việc phân bổ ngân sách y tế đang được thực hiện theo quy định của Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015 và Quyết định số 30/2021/QĐ-TTg ngày 10/10/2021 của Thủ tướng Chính phủ. Nhưng ngân sách Trung ương bổ sung cho các địa phương chưa tự cân đối được ngân sách.

Vì vậy, trong bối cảnh cải cách chính sách tiền lương từ ngày 1/7/2024, Bộ Y tế đã hoàn thiện hồ sơ và gửi Bộ Tư pháp thẩm định dự thảo Nghị định, trong đó có ba nhóm thay đổi lớn về phụ cấp và một chính sách hỗ trợ hoàn toàn mới.

Cũng theo Bộ Y tế, dự thảo Nghị định mới sẽ tác động đến khoảng 640.000 người trong toàn hệ thống y tế công lập, bao gồm 520.000 viên chức, người lao động tại các bệnh viện, trung tâm y tế, cơ sở dự phòng và 120.000 nhân viên y tế thôn, bản, tổ dân phố, cô đỡ thôn bản.

Ba loại phụ cấp được điều chỉnh toàn diện

Đàu tiên là việc đổi “phụ cấp thường trực” thành “phụ cấp trực”, cập nhật theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023. Đây không chỉ là tháy đổi về chỉnh lý thuật ngữ mà còn mở rộng cách bố trí ca kíp, linh hoạt theo loại hình đơn vị. Người lao động ở khoa hồi sức, cấp cứu, gây mê, sơ sinh, tâm thần… được hưởng phụ cấp phù hợp với tính chất đặc thù của công việc 24/24 giờ.

Thứ 2, đối với phụ cấp phẫu thuật, thủ thuật được sửa theo hướng bao quát hơn. Cả bác sĩ, kỹ thuật viên, điều dưỡng, hộ sinh, nhân viên hỗ trợ phẫu thuật đều nằm trong diện hưởng. Bộ Y tế dự kiến tính phụ cấp theo tỷ lệ phần trăm mức lương cơ sở, để bảo đảm tương xứng với công việc và trình độ chuyên môn.

Cụ thể, mỗi ca trực, ca phẫu thuật hay ngày chống dịch sẽ được tính từ 5-20% mức lương cơ sở, tương đương 117.000-468.000 đồng tùy loại hình và điều kiện làm việc. Cách tính mới giúp phụ cấp tăng tương ứng khi lương cơ sở được điều chỉnh, đồng thời phản ánh đúng cường độ lao động thực tế.

Thứ 3, phụ cấp chống dịch được nâng lên thành một cơ chế thường trực. Dự thảo mở rộng sang các hoạt động phòng, chống dịch, ngộ độc, thảm họa y tế và khẩn cấp công cộng thay vì chỉ áp dụng khi có dịch bệnh lớn. Ngoài ra, các thành viên ban chỉ đạo, lái xe, nhân viên truyền thông hay hậu cần nếu trực tiếp tham gia cũng được hưởng phụ cấp, hỗ trợ ăn ở và bảo hộ lao động.

Những thay đổi này phản ánh một chuyển biến đáng kể, từ chính sách “bù đắp tượng trưng” sang ghi nhận thực tế công sức của lực lượng tuyến đầu, đặc biệt sau đại dịch COVID-19.

Thêm đối tượng hưởng phụ cấp đặc thù gắn với cải cách tiền lương

Dự thảo Nghị định của Bộ Y tế bổ sung nhiều nhóm đối tượng mới gồm: Sĩ quan, quân nhân, công an, công nhân quốc phòng làm việc trong cơ sở y tế của lực lượng vũ trang; các tổ chức giám định pháp y, pháp y tâm thần; các cơ sở trợ giúp xã hội công lập nuôi dưỡng người bệnh, thương binh, bệnh binh. Đây là những lực lượng thực hiện nhiệm vụ y tế công nhưng nhiều năm qua chưa được hưởng phụ cấp đặc thù.

Tất cả các khoản phụ cấp, hỗ trợ được tính toán dựa trên mức lương cơ sở mới 2,34 triệu đồng/tháng, theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP. Việc điều chỉnh giúp đồng bộ hóa chính sách tiền lương, bảo đảm thu nhập của người lao động công không bị giảm khi thực hiện cải cách theo Nghị quyết 27-NQ/TW và Kết luận 83-KL/TW của Bộ Chính trị.

Tăng mạnh mức hỗ trợ cho y tế cơ sở

Cả nước có khoảng 120.000 nhân viên y tế thôn, bản, tổ dân phố đang đảm nhiệm nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe hàng đầu. 

Cuối cùng, trong dự thảo phần chuyển “phụ cấp nhân viên y tế thôn, bản” thành “chế độ hỗ trợ hằng tháng” và mở rộng áp dụng với nhân viên y tế tổ dân phố ở các phường, thị trấn.

Hiện nay, theo Quyết định 75/2009/QĐ-TTg, mức phụ cấp chỉ 300.000-500.000 đồng/tháng (tùy địa bàn, được chi từ ngân sách địa phương). Dự thảo mới nâng mức hỗ trợ lên tương ứng từ 0,6 đến 1,0 lần mức lương cơ sở, tức khoảng 1,4-2,3 triệu đồng/tháng khi tính theo mức lương cơ sở mới 2,34 triệu đồng áp dụng từ 1/7/2024.

Đặc biệt, đối với cô đỡ thôn bản – lực lượng chuyên chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em ở vùng sâu, vùng xa, mức hỗ trợ có thể lên tới 1,2 lần mức lương cơ sở, tức gần 2,8 triệu đồng/tháng.

Theo Bộ Y tế, mức hỗ trợ mới dự kiến tăng gấp 1,5-2 lần so với hiện hành (đang ở mức 400.000-500.000 đồng/tháng), nhằm giúp họ duy trì cuộc sống và yên tâm gắn bó với công việc.

Hiện nay trên cả nước có khoảng 120.000 nhân viên y tế thôn, bản, tổ dân phố đang đảm nhiệm nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu. Họ được coi là “cánh tay nối dài” của hệ thống y tế, chịu trách nhiệm tuyên truyền, hướng dẫn tiêm chủng, theo dõi thai sản, phòng chống dịch tại cộng đồng. Việc tăng mạnh mức hỗ trợ được xem là bước hỗ trợ đội ngũ này khỏi tình trạng thu nhập quá thấp, khó duy trì công việc.