Trong lịch sử màn ảnh Việt, có không ít diễn viên chỉ đóng duy nhất một bộ phim rồi từ giã sự nghiệp, nhưng Nguyễn Thành Vinh lại là trường hợp đặc biệt: dù chỉ tham gia một phim duy nhất, tên tuổi anh vẫn được khán giả nhắc đến sau hơn hai thập kỷ. Bộ phim ấy chính là Phía Trước Là Bầu Trời, một tác phẩm kinh điển của truyền hình nước nhà năm 2001.

Trong phim, Nguyễn Thành Vinh vào vai Nam, một chàng sinh viên mọt sách, học giỏi, điển trai và chân thành. Nam đem lòng cảm mến Trà “cave” (Kiều Thanh) – một nhân vật chịu nhiều định kiến xã hội. Sự chân thành, ấm áp và vẻ thư sinh của Nam khiến khán giả ấn tượng mạnh, ngay cả sau hơn 20 năm.

Điều thú vị là Nguyễn Thành Vinh hoàn toàn là diễn viên tay ngang, chưa từng có kinh nghiệm diễn xuất. Anh được đạo diễn Đỗ Thanh Hải mời tham gia sau khi giành ngôi Á quân Đường lên đỉnh Olympia năm thứ nhất (2000). Vẻ ngoài thư sinh, tri thức cùng diễn xuất tự nhiên đã giúp anh ghi dấu ấn ngay từ lần xuất hiện đầu tiên.

Vai diễn Nam cũng gắn liền với những kỷ niệm đẹp của Nguyễn Thành Vinh thời phổ thông, nhưng anh không chọn tiếp tục con đường nghệ thuật. Sau khi phim đóng máy, anh sang Úc du học, nhận bằng tiến sĩ và theo đuổi sự nghiệp nghiên cứu khoa học. Sau khi bảo vệ luận án tiến sĩ tại Úc, anh làm việc tại Viện Hóa học Hữu cơ RWTH Aachen (Đức), rồi trở thành giảng viên Đại học Curtin (Perth, Úc) từ năm 2013, giảng viên cao cấp từ 2018.

Năm 2019, anh nhận học bổng Chính phủ Australia dành cho các nhà nghiên cứu xuất sắc, và được bổ nhiệm làm giáo sư trợ lý (tương đương phó giáo sư ở Việt Nam) tại Đại học New South Wales khi mới 39 tuổi. Nghiên cứu của anh tập trung vào tổng hợp hóa học hữu cơ, hóa học các hợp chất tự nhiên, xúc tác và cơ chế phản ứng hóa học. Đến năm 2021, Nguyễn Thành Vinh được phong hàm Phó Giáo sư nhờ những thành tích xuất sắc trong lĩnh vực hóa học hữu cơ và xúc tác.

Theo The Australian, Nguyễn Thành Vinh là một trong 6 nhà nghiên cứu gốc Việt có ảnh hưởng nhất năm 2026 trong lĩnh vực hóa học hữu cơ, ghi dấu ấn cả ở Việt Nam lẫn quốc tế.

Hiện tại, Nguyễn Thành Vinh sống và làm việc tại châu Âu, cùng gia đình nhỏ gồm vợ và hai con. Dù thỉnh thoảng về Việt Nam, anh không tham gia thêm bất kỳ hoạt động nghệ thuật nào, nhưng vai diễn Nam vẫn được nhiều khán giả nhắc đến, đặc biệt mỗi khi phim được chiếu lại hoặc trích đoạn được chia sẻ trên mạng xã hội.

Phía Trước Là Bầu Trời xoay quanh cuộc sống của ba cô gái tỉnh lẻ vừa tốt nghiệp đại học, sống tại xóm trọ sinh viên, chật vật tìm việc và vượt qua những cám dỗ đầu đời. Dù là vai phụ, nhân vật Nam do Nguyễn Thành Vinh thủ vai cũng để lại ấn tượng nhờ tính cách chất phác, lễ phép, cùng dáng vẻ thư sinh với cặp kính cận thường trực.

Trong phim, Nam từng vướng vào một số rắc rối, như lấy trộm xe đạp của người khác vì túng quẫn nhưng sau đó trả lại, và còn từng định tự tử vì sợ bị phát hiện. Anh cũng trải qua những trắc trở trong tình cảm khi phải đối diện với định kiến xã hội về Trà “cave”. Diễn xuất chân thật của Nguyễn Thành Vinh giúp Nam trở nên gần gũi và được khán giả yêu mến.

Đạo diễn Đỗ Thanh Hải từng chia sẻ rằng anh chọn Nguyễn Thành Vinh vì ấn tượng với gương mặt sáng sủa, tri thức, cùng sự tự nhiên trong cách thể hiện. Những trích đoạn diễn xuất của anh cho tới nay vẫn thu hút hàng triệu lượt xem trên mạng xã hội.