Trong Đông y, lá mùi tàu (còn gọi là ngò gai, hồ tuy, mùi tây) có vị cay, tính ấm, mùi thơm, quy vào các kinh Vị và Tỳ.

Dưới đây là những công dụng chính của nước lá mùi tàu:

1. Lá mùi tàu giúp khu phong tán hàn trị cảm mạo

Lá mùi tàu tính ấm, vị cay có tác dụng làm ra mồ hôi để đẩy các tà khí (phong hàn – gió lạnh) ra ngoài. Khi bị cảm mạo phong hàn (cảm lạnh) với các triệu chứng sợ lạnh, sợ gió, nhức đầu, nghẹt mũi, không ra mồ hôi, người ta thường dùng nước sắc lá mùi tàu (có thể phối hợp với kinh giới, tía tô) để uống hoặc nấu nước xông giúp ra được mồ hôi và hạ sốt.

Ngoài ra, có thể lấy lá mùi tàu tươi 30g, thái nhỏ, cho vào bát; đổ nước sôi vào, đậy kín để 5 phút rồi uống nóng; có thể cho thêm vài lát gừng tươi; uống xong đắp chăn kín để ra mồ hôi.

Nước lá mùi tàu có tác dụng làm ra mồ hôi, khu phong tán hàn.

2. Kích thích tiêu hóa

Mùi thơm đặc trưng của lá mùi tàu có tác dụng “kiện tỳ, khai vị”, nghĩa là kích thích trung tiêu (Tỳ Vị), giúp ăn ngon miệng hơn. Tính ấm của thảo dược này cũng giúp hành khí, giảm đầy chướng.

Nước lá mùi tàu được dùng trong các trường hợp ăn uống khó tiêu, đầy bụng, chướng hơi. Uống một cốc nước ấm nấu từ lá mùi tàu có thể giúp giảm cảm giác ì ạch, khó chịu ở bụng. Cụ thể, dùng lá mùi tàu 50g, rửa sạch, sắc với 300ml nước đến khi còn 150ml. Chia uống 2-3 lần trong ngày.

3. Làm sạch, trừ tà khí

Trong Đông y, mùi thơm (hương) của lá mùi tàu có tác dụng hóa trọc, thanh uế, nghĩa là làm sạch những thứ ô trọc trong cơ thể. Điều này giải thích cho việc dùng loại lá này để trị hôi miệng và một số bệnh ngoài da.

– Dùng để trị hôi miệng: Nhai lá tươi sau bữa ăn hoặc dùng lá mùi tàu tươi sắc đặc lấy nước, dùng để súc miệng nhiều lần trong ngày để khử mùi hôi, giúp hơi thở thơm tho.

– Chữa mụn nhọt, lở ngứa: Dùng nước lá tươi giã nát hoặc nấu nước để rửa ngoài da, giúp sát trùng nhẹ và làm sạch.

4. Giúp hành khí, giảm đau

Vị cay và tính ấm giúp lưu thông khí huyết, từ đó giảm các chứng đau do khí trệ (khí không lưu thông); dùng để giảm đau bụng do lạnh bụng hoặc do ăn uống khó tiêu.

Dùng 1 nắm lá mùi tàu tươi (khoảng 20 – 30 gram), nên chọn lá xanh, không bị héo úa; cắt nhỏ hoặc vò nhẹ lá mùi tàu để tinh dầu dễ tiết ra hơn rồi cho vào 200 – 300ml nước sạch đun sôi. Khi sôi, hạ nhỏ lửa và tiếp tục đun trong 5 – 10 phút, chắt lấy phần nước, bỏ bã và uống nước khi còn ấm nóng. Thời điểm uống tốt nhất là ngay sau bữa ăn khi cảm thấy đầy bụng, khó tiêu.

5. Lợi tiểu tiện

Đông y cũng ghi nhận nước lá mùi tàu có tác dụng thông lợi tiểu tiện, giúp đào thải thủy thấp (chất lỏng ứ đọng) trong cơ thể.

Lấy lá mùi tàu tươi 20g, râu ngô 15g (giúp lợi tiểu, mát gan), mã đề 10g (vị thuốc lợi tiểu rất mạnh). Đem tất cả rửa sạch, sắc với 1 lít nước trong 15 phút. Lọc lấy nước uống trong ngày.