Năm nay Tết Dương lịch được nghỉ 4 ngày. Tôi đã háo hức dự định về ngoại. Suốt một năm qua, vì công việc bận rộn và con nhỏ hay ốm đau, tôi mới chỉ về thăm bố mẹ đẻ được đúng một lần vào dịp giỗ ông ngoại. Mẹ tôi gọi điện lên, giọng hân hoan: “Mẹ muối sẵn vại dưa, mua sẵn con gà đồi chờ nhà mày về đấy”.

Nhưng chồng tôi, anh lại có một lý lẽ khác: “Anh là con trai một, cả năm đi làm xa, có mấy ngày lễ không về quê nội thắp hương, xóm giềng họ cười vào mặt bố mẹ anh. Với lại, Tết Nguyên Đán năm nào cũng về ngoại mùng 2 rồi, Tết Dương này phải ưu tiên nội chứ”. Và thế là cuộc chiến nổ ra.

Tôi uất ức trào nước mắt. Tại sao mặc định Tết là phải về nội? Tại sao nỗi nhớ nhà của người phụ nữ luôn bị xếp sau cái gọi là “trách nhiệm con trai một” và “sĩ diện với xóm giềng”? Bố mẹ tôi cũng già rồi, cũng chỉ có hai đứa con gái, em gái tôi lấy chồng xa, nếu tôi không về, ông bà lại lủi thủi bên mâm cơm nguội lạnh ngày lễ hay sao?

Chúng tôi bắt đầu lôi lại những chuyện từ “thời nảo thời nào” để công kích nhau. Anh trách tôi ích kỷ, không biết nghĩ cho nhà chồng. Tôi trách anh gia trưởng, coi trọng cái danh nghĩa hão huyền hơn cảm xúc của vợ. Đỉnh điểm, anh đập bàn: “Thôi, khỏi đi đâu hết! Ai về nhà nấy, hoặc là ở lại đây cả nhà”.

Nhìn đứa con nhỏ ngơ ngác nhìn bố mẹ cãi vã, tôi thấy tim mình thắt lại. Một kỳ nghỉ vốn để nghỉ ngơi, đoàn viên, bỗng chốc biến thành nguồn cơn của sự rạn nứt.

Tôi nhận ra, cái rào cản lớn nhất không phải là khoảng cách địa lý giữa hai miền quê, mà là sự thiếu thấu hiểu và sẻ chia. Chúng ta đều nhân danh lòng hiếu thảo để làm tổn thương người bạn đời của mình.

Liệu có công bằng không khi một người phải hy sinh niềm vui đoàn tụ để đổi lấy sự “yên ấm” giả tạo theo định kiến cũ? Câu hỏi ấy, có lẽ không chỉ mình tôi đang trăn trở.

Sau một đêm dài trằn trọc, tôi quyết định nhắn tin cho mẹ: “Con không về được mẹ ơi, chồng con muốn về nội”. Mẹ trả lời ngắn gọn: “Ừ, mẹ biết rồi. Các con cứ quyết định sao cho vui vẻ”. Chỉ một dòng chữ ấy thôi mà tôi thấy nghẹn ở cổ họng. Mẹ không trách, không giận, chỉ lặng lẽ chấp nhận như bao lần trước.

Sáng hôm sau, không khí trong nhà vẫn nặng nề. Chồng tôi lầm lũi pha cà phê, tôi thì lặng lẽ chuẩn bị bữa sáng cho con. Không ai nói với ai câu nào. Đứa nhỏ hỏi: “Mẹ ơi, Tết này mình đi chơi đâu?”. Tôi chỉ biết cười gượng: “Chưa biết nữa con ạ”.

Rồi bất ngờ, anh đặt cốc cà phê xuống bàn, giọng khẽ khàng: “Hay là… mình chia đôi đi”. Tôi ngẩng lên nhìn anh, chưa kịp hiểu. Anh tiếp: “Hai ngày đầu về nội, hai ngày sau về ngoại. Đường không xa lắm, đi sớm về khuya cũng được. Bố mẹ anh thắp hương xong là vui rồi, còn bố mẹ em… anh cũng muốn các cụ được quây quần bên cháu”.

Tôi sững sờ. Lần đầu tiên sau bao năm, anh chịu nhượng bộ. Không phải vì anh thua cuộc cãi vã, mà vì đêm qua anh cũng trằn trọc không ngủ. Anh kể, anh đã gọi điện về nội, bố anh bảo: “Mày lớn rồi, có vợ con rồi, cân bằng hai bên đi, đừng để vợ nó buồn”. Một câu nói giản dị của ông cụ đã làm anh suy nghĩ lại.

Tôi gật đầu, nước mắt lại rơi nhưng lần này là vì nhẹ nhõm. Chúng tôi ngồi xuống cùng nhau lên kế hoạch chi tiết: ngày 30 tháng Chạp về nội ăn cơm tất niên với ông bà, mùng 1 ở lại nội thêm một ngày, rồi mùng 2 lái xe về ngoại, ở lại đến hết mùng 3. Con nhỏ sẽ được chơi với cả hai bên ông bà, không phải chọn lựa.

Kỳ nghỉ ấy không hoàn hảo như tôi từng mơ tưởng: xe chạy nhiều, mệt hơn, chi phí xăng xe cũng tốn hơn. Nhưng đổi lại, tôi thấy mẹ cười rạng rỡ khi bế cháu, thấy bố chồng vỗ vai con trai: “Thế này mới đúng chứ”. Và quan trọng nhất, tôi thấy chồng mình đã bước qua cái rào cản vô hình của định kiến “con trai một phải về nội” để chọn một giải pháp công bằng hơn.

Từ đó trở đi, mỗi dịp lễ Tết, chúng tôi không còn cãi nhau nữa. Thay vào đó là một nguyên tắc ngầm: luân phiên hoặc chia đôi, tùy theo năm đó bên nào cần hơn. Vì cuối cùng, hiếu thảo không phải là cuộc đua xem ai về nhiều hơn, mà là cùng nhau làm sao để cả hai bên ông bà đều được ấm lòng, và vợ chồng không phải đánh đổi hạnh phúc gia đình nhỏ để giữ cái “truyền thống” đã lỗi thời.

Cuộc sống hôn nhân, đôi khi chỉ cần một chút nhún nhường từ cả hai phía, là đủ để những ngày lễ thực sự trở thành ngày vui.