Cá là thực phẩm quen thuộc của mọi gia đình, thế nhưng không phải ai đi chợ cũng biết cách nhận diện cá có nhiễm ký sinh trùng. Đáng nói là nhiều loại ký sinh trùng sống trong thịt cá không hề bị tiêu diệt khi rửa sơ, và nếu lỡ mang về nhà, bạn phải bỏ cả con vì không thể xử lý sạch. Vì vậy, ngay lúc đứng ở sạp hải sản, bạn cần biết những dấu hiệu đáng ngờ dưới đây để tránh mua nhầm cá nhiễm ký sinh trùng, vừa tốn tiền vừa nguy hiểm cho sức khỏe.

1. Cá có các đốm trắng li ti hoặc u cục bất thường dưới da

Đây là dấu hiệu dễ thấy nhất. Nếu bạn thấy trên thân cá xuất hiện những hạt trắng nhỏ bằng đầu kim hoặc nổi cục lốm đốm, rất có thể cá đã nhiễm ký sinh trùng dạng nang. Nhiều người bán hay che bằng cách rửa kỹ hoặc dùng dao gạt nhẹ nhưng bạn tinh ý nhìn nghiêng dưới ánh đèn sẽ thấy rõ. Những hạt này bám quanh cơ thịt và không “biến mất” khi chế biến, nên bạn tuyệt đối không mua.

2. Mang cá xuất hiện sợi mảnh màu trắng hoặc đỏ như giun nhỏ

Ký sinh trùng thường sống ở mang vì đây là nơi giàu oxy. Nếu bạn vạch nhẹ mang cá mà thấy những sợi chỉ mảnh như giun hoặc điểm trắng bò rất chậm thì đó là dấu hiệu cá nhiễm giun tròn hoặc giun dẹp. Nhiều người đi chợ bỏ qua phần mang, nhưng đây lại là vị trí quan trọng nhất khi kiểm tra chất lượng cá. Mẹo nhỏ cho bạn là nên yêu cầu người bán hé mang để nhìn thẳng vào lớp thịt bên trong.

3. Mắt cá mờ đục bất thường, lõm sâu và có màng nhầy lạ

Cá nhiễm ký sinh trùng thường yếu, chết nhanh hơn cá khỏe, dẫn đến mắt bị đục, lún hoặc phủ màng nhớt dày. Tuy mắt đục cũng là dấu hiệu cá ươn nhưng nếu kết hợp với thân có các đốm trắng, bạn hầu như có thể chắc chắn cá bị nhiễm ký sinh trùng. Khi soi vào mắt cá, nếu ánh sáng không còn phản chiếu mà trông như phủ sương, bạn nên tránh xa.

4. Bụng cá phình to hoặc mềm nhũn, có mùi hơi “tan nát”

Bụng cá là nơi ký sinh trùng dễ xâm nhập qua nội tạng. Nếu bạn thấy bụng cá phồng bất thường, mềm rũ hoặc có mùi lạ khác hẳn mùi tanh tươi thông thường, khả năng cao là có giun ký sinh trong ruột và gan. Cá tươi dù to bụng vẫn phải chắc thịt, không bị lõm khi ấn nhẹ. Một mẹo nhanh là dùng đầu ngón tay ấn sát mép bụng; nếu thịt không bật lại thì bạn không nên mua.

5. Thịt cá có vệt đỏ sẫm hoặc đường chỉ máu kéo dài bất thường

Nhiều ký sinh trùng làm tổ trong cơ thịt khiến mạch máu bị phá vỡ, tạo thành vệt đỏ loang hoặc đường chỉ máu kéo theo dọc thân. Bạn có thể yêu cầu người bán rạch nhẹ phần thịt gần sống lưng để kiểm tra. Nếu mảng đỏ lan dài, sậm màu, không đều, rất có thể cá đang bị nhiễm ký sinh trùng hoặc đã mắc bệnh trong quá trình nuôi.

6. Cá chuyển động yếu, bơi không vững và nổi gần mặt nước

Nếu bạn mua cá sống, hãy quan sát bể nước. Cá bị nhiễm ký sinh trùng thường bơi yếu, lừ đừ hoặc nghiêng một bên. Một số con thậm chí nổi sát mặt nước thở hổn hển do ký sinh trùng làm tổ ở mang. Bạn cũng nên tránh mua cá bị trầy vảy, tróc da vì các loại bệnh ký sinh thường đi kèm nhiễm khuẩn khiến cá bỏ ăn, yếu sức.

7. Cá đã mổ sẵn nhưng thịt xuất hiện “sợi trắng chuyển động”

Một số sạp bán cá hay mổ sẵn để người mua dễ chọn, nhưng cũng có khi đó là cách “giấu” sự thật. Khi nhìn vào lớp thịt cá đã rọc bụng, nếu bạn thấy sợi trắng nhỏ như tóc nhưng chuyển động nhẹ hoặc cuộn lại khi bị chạm vào, bạn hãy tránh ngay. Đây là dạng giun sống trong thịt. Dù bạn định kho, chiên hay nấu canh, những con giun này rất khó tiêu diệt hoàn toàn nếu chế biến không đúng nhiệt độ.

Lời khuyên khi đi chợ để tránh mua cá nhiễm ký sinh trùng

Để việc mua cá an toàn hơn, bạn có thể áp dụng thêm vài mẹo nhỏ. Trước hết, bạn nên ưu tiên cá còn sống và quan sát kỹ tốc độ bơi, màu da, mang và mắt. Nếu mua cá chết, hãy chọn cá còn lớp nhớt tự nhiên, da không bị trầy xước. Ngoài ra, hãy đi chợ vào khung giờ sáng sớm, khi cá vừa nhập về và chưa bị để lâu. Bạn cũng đừng ngại yêu cầu người bán mở mang, rạch bụng hoặc soi thịt để kiểm tra; đó là quyền lợi của người mua. Cuối cùng, hãy nhớ rằng cá càng rẻ bất thường thì càng cần cảnh giác, bởi đa phần cá nhiễm bệnh hoặc gần chết thường được bán tháo để tránh lỗ.