Nhiều người cho rằng thận chỉ quan trọng với nam giới. Tuy nhiên, bác sĩ Jia Yu, Phó trưởng khoa Thận học, Bệnh viện Tongji (Vũ Hán, Trung Quốc) khẳng định đây là quan niệm sai lầm. Trên thực tế, thận là cơ quan thiết yếu đảm nhiệm nhiều vai trò từ lọc máu, điều hòa huyết áp, cân bằng thể tích máu cho đến bài tiết chất thải chứ không chỉ liên quan tới sinh lý nam.

Khi chức năng thận suy giảm, cơ thể sẽ phát ra những tín hiệu cầu cứu, và nhiều tín hiệu trong số đó có thể được nhận biết qua sự thay đổi màu sắc. Bác sĩ Jia khuyên rằng, bất kể là nam hay nữ, nếu 3 thứ dưới đây ngày càng “đen” (thâm sạm/sẫm màu) thì cần phải đi kiểm tra chức năng thận sớm, vì đó là dấu hiệu cho thấy thận đang chứa đầy độc tố:

1. Vùng da ngay dưới mắt

Vùng da dưới mắt là một trong những vùng da mỏng nhất và có mô dưới da lỏng lẻo nhất trên cơ thể, do đó nó phản ánh rất rõ tình trạng sức khỏe của thận.

Bác sĩ Jia Yu giải thích: “Khi chức năng lọc và loại bỏ dịch của thận suy giảm, cơ thể không đào thải kịp thời chất độc và chất lỏng, gây áp lực lên mạch máu. Sự tích tụ độc tố và dịch này sẽ khiến vùng da dưới mắt dễ bị phù nề và sẫm màu nhanh chóng, tạo thành quầng thâm ngày càng rõ và bọng mắt lớn”.

Nếu bạn đã loại trừ các yếu tố phổ biến như thiếu ngủ hay lão hóa, mà quầng thâm mắt vẫn đậm, thâm và sưng. Rất có thể đó là lời cảnh báo về tình trạng tích tụ chất thải do thận kém hiệu quả, mắc bệnh tật.

2. Môi ngày càng thâm đen do thận yếu đi

Trong cả y học cổ truyền và hiện đại, màu sắc tự nhiên của môi là một yếu tố quan trọng hỗ trợ chẩn đoán bệnh lý liên quan đến thận và gan. Người khỏe mạnh thường có môi màu hồng đỏ hoặc hồng nhạt.

Bác sĩ Jia cho biết: “Khi thận bị tổn thương, chức năng lọc máu sẽ suy giảm, khiến chất độc không thể thải ra ngoài kịp thời, ảnh hưởng trực tiếp đến sắc tố trên môi. Điều này khiến màu môi ngày càng trở nên xám xịt, thâm đen rõ rệt”.

Hơn nữa, thận chịu trách nhiệm tiết ra hormone erythropoietin giúp cơ thể tạo ra các tế bào hồng cầu mang oxy. Người bị suy thận thường thiếu hồng cầu, dẫn đến lượng máu lưu thông kém và tăng hắc tố melanin, khiến môi sẫm màu hơn. Tuy nhiên, nếu môi thâm đen, cần thăm khám để loại trừ các nguyên nhân khác như bệnh lý gan mật hay lạm dụng mỹ phẩm.

3. Nước tiểu ngày càng tối màu

Tuy không phải là bộ phận trên cơ thể nhưng nước tiểu chính là “tấm gương” phản chiếu sức khỏe thận trực quan mà lại chính xác nhất. Nước tiểu là sản phẩm cuối cùng của quá trình lọc máu tại thận, vì vậy, sự thay đổi về màu sắc và đặc tính của nó là một trong những dấu hiệu sớm nhất và rõ ràng nhất.

Bác sĩ Jia Yu nhấn mạnh: “Nước tiểu bình thường phải có màu vàng nhạt, trong suốt. Nước tiểu sẫm màu hơn là dấu hiệu cho thấy khả năng lọc của thận đã giảm, dẫn đến nồng độ các chất thải chuyển hóa trong nước tiểu tăng cao. Càng đậm màu như đỏ, đỏ nâu, đen… thậm chí có máu thì càng nguy hiểm”.

Ngoài ra, sự xuất hiện của lượng bọt lớn và kéo dài trong nước tiểu là dấu hiệu cảnh báo của protein niệu. Điều này xảy ra khi màng lọc cầu thận bị tổn thương và protein bị rò rỉ ra ngoài. Đây là dấu hiệu sớm của bệnh thận mãn tính và cần được can thiệp kịp thời để tránh tổn thương cầu thận nghiêm trọng.

Bác sĩ Jia khuyến nghị mọi người nên khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt là những người có tiền sử huyết áp cao hoặc tiểu đường. Điều này giúp theo dõi các chỉ số chức năng thận như creatinine và protein niệu, giúp phát hiện sớm các vấn đề về thận.