Thay vì rút ra bài học sâu sắc để chỉnh đốn lại hướng đi của mình, FAM lại tiếp tục cho thấy tư duy lệ thuộc vào “hàng ngoại” – cả trong con người lẫn trong cách giải quyết vấn đề.

‘Cố đấm ăn xôi’ với cầu thủ nhập tịch

Án phạt từ FIFA là một cú sốc chưa từng có với bóng đá Malaysia. Bảy cầu thủ nhập tịch – gồm Gabriel Palmero, Garces, Rodrigo Holgado, Imanol Machuca, Figueiredo, Irazabal và Hevel – bị cấm thi đấu 12 tháng vì sử dụng hồ sơ giả trong quá trình nhập tịch. FAM bị phạt 350.000 franc Thụy Sĩ (khoảng 1,8 triệu ringgit). Đây là một đòn đau không chỉ về tài chính mà còn là cú tát thẳng vào danh dự của FAM.

Thế nhưng, khi công bố danh sách đội tuyển dự trận gặp Lào tại lượt 3 vòng loại Asian Cup 2027, FAM vẫn vọng ngoại bất chấp. Trong danh sách 29 cầu thủ, vẫn có đến 12 người sinh ra ở nước ngoài, bao gồm cả hai tân binh nhập tịch là hậu vệ Richard Chin (sinh ở Anh, đang đá cho Raith Rovers) và tiền đạo Jordan Mintah (sinh ở Ghana, đang chơi cho CLB Kuching City).

Động thái này thể hiện việc “cố đấm ăn xôi”. Sau cú vấp nặng nề, lẽ ra FAM phải thận trọng hơn, quay về phát triển cầu thủ nội, khơi dậy niềm tự hào dân tộc. Nhưng không, họ lại chọn cách “đi tiếp con đường cũ” – một con đường từng dẫn họ đến bê bối lớn nhất trong lịch sử.

Nhiều người cho rằng, FAM đang cố gắng chứng minh rằng vụ 7 cầu thủ vừa qua chỉ là “tai nạn” cá biệt, không đại diện cho chính sách nhập tịch của họ. Nhưng hành động này cho thấy FAM vẫn tin rằng chỉ có cầu thủ ngoại mới giúp đội tuyển mạnh hơn. Họ thậm chí, không hề có phương án trọng dụng cầu thủ bản địa.

Cựu HLV lão làng Datuk M. Karathu, người từng có hơn 50 năm gắn bó với bóng đá Malaysia, nói thẳng vấn đề gốc rễ của bóng đá Malaysia không nằm ở chuyện nhập tịch đúng hay sai, mà nằm ở chỗ quốc gia này không còn đầu tư đúng mức cho đào tạo trẻ.

Là người luôn đấu tranh cho bóng đá trẻ và bóng đá phong trào, Karathu cho rằng vụ bê bối này chỉ là biểu hiện bề mặt của một căn bệnh sâu hơn trong nền bóng đá Malaysia – sự thiếu chiến lược phát triển dài hạn và quá lệ thuộc vào cầu thủ ngoại.

Karathu tin rằng con đường đúng đắn để Malaysia tiến về phía trước là trở lại với nền tảng căn bản – phát triển cầu thủ bản địa thông qua hệ thống đào tạo trẻ bài bản, chương trình bóng đá học đường và giáo dục kỹ thuật hiện đại.

‘Nhắm mắt thuê luôn’ luật sư ngoại

Sau khi án phạt của FIFA được công bố, FAM tuyên bố thuê luật sư nước ngoài để chuẩn bị kháng cáo. Theo trang Metro , FAM cho biết chỉ những “luật sư có kỹ năng và kinh nghiệm quốc tế” mới đủ năng lực để giải quyết vụ việc phức tạp này.

Thoạt nghe thì đây là một lựa chọn “an toàn”, nhưng nó lại phơi bày một thực tế đáng buồn: FAM dường như không còn tin vào chính đội ngũ luật sư người Malaysia. Họ thuê cầu thủ ngoại để đá bóng. Giờ lại thuê luật sư ngoại để gỡ tội. Vậy còn lại vai trò của người Malaysia ở đâu trong chính nền bóng đá của họ?

Một CĐV Malaysia bình luận chua chát trên mạng xã hội: “Nếu FAM cứ tiếp tục như vậy, chẳng mấy chốc họ sẽ phải thuê luôn cả CĐV ngoại đến sân cổ vũ, vì CĐV trong nước đã quay lưng”.

Chính Karathu cay đắng thừa nhận khi so sánh: “Khi Tunku Abdul Rahman (cựu Thủ tướng Malaysia) còn làm Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC), chúng ta có Giải Merdeka Cup, nơi khơi dậy niềm đam mê và tạo ra biết bao thế hệ cầu thủ tài năng. Còn giờ đây, số lượng khán giả đến sân nội địa ngày càng giảm, trong khi các CLB lại phụ thuộc nặng nề vào ngoại binh”.

Quả thật, FAM đang tự làm mất niềm tin của người hâm mộ. Khi bị cáo buộc gian lận, họ không chọn cách minh bạch công khai quy trình, không xin lỗi công chúng, mà chỉ lo đi tìm cách “chữa cháy” bằng những chuyên gia ngoại quốc. Hành động đó chẳng khác nào thừa nhận rằng Malaysia mất năng lực giải quyết khó khăn, không chỉ trong lĩnh vực bóng đá.

Dù FAM có biện minh rằng thuê luật sư nước ngoài là để “chắc thắng hơn” trong vụ kiện, điều này lại phản ánh một tư duy lệ thuộc và vọng ngoại ăn sâu. Một tổ chức đại diện cho bóng đá quốc gia phải là nơi thể hiện tinh thần dân tộc, niềm tự hào và bản lĩnh. Nhưng ở FAM, dường như mọi quyết định quan trọng – từ cầu thủ, HLV đến luật sư – đều xuất phát từ tâm lý “người nước ngoài làm mới tốt”.